Szekla to najmniejszy element zestawu recovery i jednocze\u015bnie ten, na kt\u00f3rym naj\u0142atwiej si\u0119 przejecha\u0107. W warsztacie w \u015awidniku widzimy to regularnie: auto ma wyci\u0105gark\u0119 za kilka tysi\u0119cy z\u0142otych, lin\u0119 z atestem, a ca\u0142o\u015b\u0107 spi\u0119t\u0105 kab\u0142\u0105kiem z marketu za dwadzie\u015bcia z\u0142otych, bez \u017cadnego oznaczenia. Dalej rozk\u0142adamy szekl\u0119 na cz\u0119\u015bci: jak odczyta\u0107 ud\u017awig i oznaczenia, czym r\u00f3\u017cni si\u0119 omega od prostej, gdzie wolno j\u0105 zaczepi\u0107, kiedy mi\u0119kka szekla wygrywa ze stalow\u0105 i po czym pozna\u0107 egzemplarz do wyrzucenia.<\/p>\n
Szekla ma cztery cz\u0119\u015bci i ka\u017cda ma swoj\u0105 nazw\u0119, kt\u00f3rej u\u017cywamy przy zamawianiu. Producenci podaj\u0105 wymiary osobno dla kab\u0142\u0105ka i osobno dla sworznia, wi\u0119c bez tego nazewnictwa \u0142atwo pomyli\u0107 rozmiary.<\/p>\n
Nazwa przysz\u0142a z \u017ceglugi, gdzie szekle spina\u0142y \u0142a\u0144cuchy kotwiczne, a potem z bran\u017cy osprz\u0119tu do podnoszenia. Off road po\u017cyczy\u0142 ten sprz\u0119t razem z normami: szekle \u0142ukowe produkuje si\u0119 wed\u0142ug EN 13889, kt\u00f3ra narzuca kucie, pr\u00f3b\u0119 obci\u0105\u017ceniow\u0105 i trwa\u0142e oznaczenie. W kategorii z wyci\u0105garkami i osprz\u0119tem<\/a> trzymamy tylko egzemplarze z takim rodowodem.<\/p>\n Do recovery bierzemy szekl\u0119 omega, czyli wersj\u0119 \u0142ukow\u0105 z szerokim kab\u0142\u0105kiem, opisywan\u0105 jako bow albo szeroki typ D. Jej geometria przyjmuje obci\u0105\u017cenie z kilku kierunk\u00f3w naraz, bo lina ma miejsce, \u017ceby u\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 w \u0142uku bez zaklinowania o \u015bciank\u0119. Szekla prosta, nazywana dee, ma kab\u0142\u0105k w\u0105ski i prawie r\u00f3wnoleg\u0142y, wi\u0119c przenosi si\u0142\u0119 tylko w osi. Do zaczepu liny wydajemy klientom wy\u0142\u0105cznie omeg\u0119.<\/p>\n W\u0105ski kab\u0142\u0105k szekli prostej pracuje jak belka zginana, nie jak element rozci\u0105gany. Gdy lina uk\u0142ada si\u0119 pod k\u0105tem, nie opiera si\u0119 o szczyt \u0142uku, lecz dociska jedno z ramion z boku. Rami\u0119 dostaje moment gn\u0105cy i ugina si\u0119 na zewn\u0105trz. Producenci podaj\u0105 dla ci\u0105gu pod czterdziestoma pi\u0119cioma stopniami redukcj\u0119 ud\u017awigu do oko\u0142o siedemdziesi\u0119ciu procent warto\u015bci nominalnej, a przy obci\u0105\u017ceniu bocznym nawet do po\u0142owy.<\/p>\n Przy wyci\u0105ganiu rzadko ci\u0105gniemy idealnie prosto: auto stoi skosem, lina omija drzewo, k\u0105t dochodzi do czterdziestu stopni. Wygi\u0119ty kab\u0142\u0105k to dwa problemy naraz, bo szekla traci wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i przestaje si\u0119 roz\u0142\u0105cza\u0107. Klienci przywo\u017c\u0105 nam takie egzemplarze zakleszczone na uchu holowniczym i trzeba je rozcina\u0107. Prosta ma swoje miejsce tylko tam, gdzie si\u0142a p\u00f3jdzie w osi, cho\u0107by przy \u0142\u0105czeniu dw\u00f3ch odcink\u00f3w osprz\u0119tu.<\/p>\n Liczba wybita na kab\u0142\u0105ku to WLL, czyli dopuszczalne obci\u0105\u017cenie robocze. Nie jest to si\u0142a, przy kt\u00f3rej szekla p\u0119knie. WLL powstaje z podzielenia si\u0142y zrywaj\u0105cej, oznaczanej jako MBL, przez wsp\u00f3\u0142czynnik bezpiecze\u0144stwa, w osprz\u0119cie do podnoszenia zwykle 6:1, rzadziej 5:1 w najwi\u0119kszych rozmiarach. Egzemplarz z napisem 4,75 t p\u0119ka wi\u0119c przy oko\u0142o dwudziestu o\u015bmiu tonach, ale pracuje bezpiecznie do 4,75 tony.<\/p>\nSzekla omega czy szekla prosta do wyci\u0105gania auta?<\/h2>\n
Dlaczego ci\u0105g pod k\u0105tem wygina szekl\u0119 prost\u0105?<\/h3>\n
Ud\u017awig szekli do 4×4: WLL, MBL i oznaczenie na kab\u0142\u0105ku<\/h2>\n
| \u015arednica sworznia<\/td>\n | WLL na kab\u0142\u0105ku<\/td>\n | Si\u0142a zrywaj\u0105ca (ok.)<\/td>\n | Dla jakiego auta i wyci\u0105garki<\/td>\n<\/tr>\n | |||||||||||||||||||||
| 16 mm<\/td>\n | 2 t<\/td>\n | 12 t<\/td>\n | quad, lekki SUV, do 6000 lbs<\/td>\n<\/tr>\n | |||||||||||||||||||||
| 19 mm<\/td>\n | 3,25 t<\/td>\n | 19,5 t<\/td>\n | Jimny i l\u017cejsze teren\u00f3wki do 2,5 t DMC, 8000-9500 lbs<\/td>\n<\/tr>\n | |||||||||||||||||||||
| 22 mm<\/td>\n | 4,75 t<\/td>\n | 28,5 t<\/td>\n | Defender, Wrangler, Patrol do 3,5 t DMC, 9500-12000 lbs<\/td>\n<\/tr>\n | |||||||||||||||||||||
| 25 mm<\/td>\n | 6,5 t<\/td>\n | 39 t<\/td>\n | pickupy i auta przeprawowe, 12000-17000 lbs, zblocze<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n Tabela m\u00f3wi o obci\u0105\u017ceniach statycznych, a w recovery takich prawie nie ma. Auto zakopane po osie stawia op\u00f3r dwu, nawet trzykrotnie wi\u0119kszy od w\u0142asnej masy, a szarpni\u0119cie lin\u0105 kinetyczn\u0105 generuje nieprzewidywalne piki. Dlatego dobieramy z zapasem: dla teren\u00f3wki o masie 2,5 tony standardem jest u nas sworze\u0144 22 mm, a nie wynikaj\u0105ce z arytmetyki 19 mm.<\/p>\n Szekla kuta czy odlewana i co m\u00f3wi oznaczenie z atestem?<\/h3>\nSzekla z atestem jest kuta, wi\u0119c w\u0142\u00f3kna materia\u0142u uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 wzd\u0142u\u017c kszta\u0142tu kab\u0142\u0105ka. Przy przeci\u0105\u017ceniu najpierw si\u0119 odkszta\u0142ca: kab\u0142\u0105k si\u0119 rozgina, rozstaw oczek ro\u015bnie, sworze\u0144 zaczyna si\u0119 klinowa\u0107. To widoczne ostrze\u017cenie przed awari\u0105. Odlew p\u0119ka krucho, bez odkszta\u0142cenia i bez zapowiedzi, a kilogram stali leci w niekontrolowanym kierunku.<\/p>\n Dlatego czytamy oznaczenia, a nie metki z cen\u0105. Na kab\u0142\u0105ku szekli z certyfikatem znajdziemy wybit\u0105 warto\u015b\u0107 WLL w tonach, znak producenta, oznaczenie klasy i numer partii prowadz\u0105cy do deklaracji zgodno\u015bci. G\u0142adki kab\u0142\u0105k bez napisu, sprzedawany jako akcesorium do przyczepki, nie przeszed\u0142 \u017cadnej pr\u00f3by obci\u0105\u017ceniowej, a spotykamy takie cz\u0119\u015bciej, ni\u017c chcieliby\u015bmy.<\/p>\n Jak zamontowa\u0107 szekl\u0119 i gdzie bezpiecznie j\u0105 zaczepi\u0107?<\/h2>\nSworze\u0144 dokr\u0119camy palcami do oporu, a potem cofamy o p\u00f3\u0142 obrotu. Pod obci\u0105\u017ceniem kab\u0142\u0105k minimalnie si\u0119 rozci\u0105ga i dociska bolec w gwincie, a dokr\u0119cony na styk sworze\u0144 bywa po ci\u0105gu nie do odkr\u0119cenia. P\u00f3\u0142 obrotu luzu wystarcza, \u017ceby szekla trzyma\u0142a pewnie i da\u0142a si\u0119 roz\u0142\u0105czy\u0107 r\u0119k\u0105. Nigdy nie dokr\u0119camy sworznia kluczem ani rur\u0105.<\/p>\n Reszta monta\u017cu to kilka zakaz\u00f3w, kt\u00f3rych naruszenie widzieli\u015bmy w praktyce.<\/p>\n Sprawdzamy jeszcze, czy kab\u0142\u0105k u\u0142o\u017cy si\u0119 swobodnie w kierunku ci\u0105gu, bo przymusowy obr\u00f3t pod obci\u0105\u017ceniem szarpie ca\u0142ym zestawem.<\/p>\n Kt\u00f3re punkty w aucie wytrzymaj\u0105 szarpni\u0119cie lin\u0105?<\/h3>\nFabryczne ucho holownicze, wkr\u0119cane w gniazdo w zderzaku albo w ramie, nadaje si\u0119 do holowania po utwardzonej drodze i do spokojnego ci\u0105gu wyci\u0105gark\u0105. Przy dynamicznym wyrywaniu auta z b\u0142ota ten gwint pracuje na granicy i po kilku sezonach si\u0119 wyrabia. Pewniejsze s\u0105 ucha przykr\u0119cone wprost do ramy albo wspawane w stalowy zderzak, podobnie jak p\u0142yta pod wyci\u0105gark\u0119.<\/p>\n Zaczep transportowy, czyli ma\u0142e ucho z blachy do przywi\u0105zania auta na lawecie, nie jest punktem recovery. Projektuje si\u0119 go na przytrzymanie pojazdu, nie na wyrwanie go z gliny. Najgorszy wyb\u00f3r to hak kulowy: urywa si\u0119 przy dw\u00f3ch do trzech ton, a kula z nakr\u0119tk\u0105 wa\u017cy ponad kilogram i leci po nieprzewidywalnym torze. Zderzaki ze zintegrowanymi uchami i p\u0142yty monta\u017cowe znajdziesz w kategorii nadwozia<\/a>.<\/p>\n Mi\u0119kka szekla, czyli soft shackle, to p\u0119tla pleciona z w\u0142\u00f3kna UHMWPE znanego jako Dyneema, zamykana w\u0119z\u0142em blokuj\u0105cym z ga\u0142k\u0105. Egzemplarz 12 mm ma si\u0142\u0119 zrywaj\u0105c\u0105 rz\u0119du pi\u0119tnastu ton i wa\u017cy oko\u0142o stu dwudziestu gram\u00f3w, a stalowa szekla 22 mm o podobnej wytrzyma\u0142o\u015bci to blisko kilograma.<\/p>\n
|